Song thai và những biến chứng

 

Các ông bố bà mẹ đã nghe và biết đến song thai hay còn gọi là thai đôi rất nhiều lần trong cuộc sống. Thế nhưng, chắc chắn ít ai tìm hiểu về những biến chứng xoay quanh song thai hay có những lo lắng về vấn đề mang thai đôi ở người mẹ.

Mang song thai không chỉ đơn thuần là bạn có thêm một lúc hai đứa trẻ, gặp nhiều nặng nề trong việc mang thai và khó khăn trong vấn đề chăm sóc. Mà song thai còn đem theo rất nhiều nguy cơ rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe mà không phải ông bố bà mẹ nào cũng lường trước được.

Theo các chuyên gia y tế thì trẻ em bị dị tật và có những bất thường ở song thai cao hơn rất nhiều so với đơn thai thông thường. Chính vì vậy, các mẹ cần chuẩn bị cho mình đầy đủ những hiểu biết về song thai nhằm làm giảm những bất ngờ cũng như sẵn sàng đón nhận những tình huống xấu và nhanh chóng tìm được cách giải quyết.

  1. Song thai là gì? Phân loại song thai.

Song thai là một trong những trường hợp vô cùng đặc biệt của thai nghén và được liệt vào hàng thai nghén có nguy cơ cao do tỉ lệ mắc bệnh ở song thai cao hơn hẳn đơn thai.

Tỉ lệ song thai luôn ở mức thấp nhất là 1%. Tuy nhiên, do những nguy cơ tìm ẩn mà nó mang đến đòi hỏi các bác sĩ chuyên ngành phải hết sức để tâm.

Quá trình theo dõi, tiên lượng cũng như chẩn đoán và phân loại song thai luôn được các bác sĩ chú trọng. Dựa vào tinh chất giao tử và tinh chất rau thai, người ta sẽ phân loại song thai thành các dạng sau:

Song thai 2 noãn

Đây là hình thức song thai mà hai trứng thụ tinh cùng hai tinh trùng riêng biệt và hai thai nhi được hình thành nằm trong một buồng tử cung với hai buồng ối và hai bánh rau khác nhau.

Dạng song thai hai noãn này chiếm 2/3 tỉ lệ song thai.

Song thai 1 noãn

Đối với loại song thai này sẽ có một tinh trùng thụ tinh cùng một noãn, hình thức tương tự với đơn thai. Giới y học thường gọi đây là hiện tượng giả song thai.

Từ song thai một noãn, các y bác sĩ sẽ dựa vào thời gian phân chia thành 2 thai để chia nó thành 3 loại song thai một noãn khác nhau

Song thai 1 noãn với hai bánh rau và hai buồng ối

Mặc dù là song thai một noãn nhưng loại song thai này có sự phân chia thai rất sớm, khoảng vào ngày thứ 3  sau khi thụ tinh. Chính vì vậy, nó có sự phát triển tương tự song thai hai noãn. 

Tỉ lệ hiện hữu của loại song thai một noãn này là từ 24% đến 27%.

Song thai 1 noãn với một bánh rau và hai buồng ối

Loại hình song thai này chiếm tỉ lệ khá cao trong thực tế vào khoảng 70%. Sự phân chia của phôi sẽ bắt đầu xảy ra vào ngày thứ 4 đến ngày thứ 8 của thai kỳ.

Song thai 1 noãn với một bánh rau và một buồng ối.

Loại song thai này chiếm tỉ lệ rất ít, chỉ nằm ở con số 2%. Sự phân chia thai ở loại này cũng diễn ra khá chậm, thường xuất hiện vào ngày thứ chín của thai kỳ.

Hiện tượng song thai dính vào nhau

Đây là một trong những biến chứng vô cùng đáng tiếc trong vấn đề mang song thai. Thông thường, nếu sự phân chia phôi diễn ra quá chậm vào ngày thứ 13 sau khi thụ tinh. Khi siêu âm, ta sẽ nhận ra các thai nhi không được phân tách hoàn toàn mà có thể dính vào nhau ở bất cứ bộ phận nào trên cơ thể.

Đôi lúc sẽ có xuất hiện trường thai trong thai, buộc các bác sĩ phải loại bỏ.

  1. Các biến chứng của song thai

Mang song thai là điều hết sức đáng mừng, thế nhưng bên cạnh đó có rất nhiều các biến chứng mà những bà mẹ mang đơn thai sẽ không thể biết được.

Những biến chứng thai nghén ở song thai diễn ra với một tỉ lệ khá cao. Nguy cơ thai nghén cao xảy ra ở cả mẹ và bé. Các biến chứng thông thường hay gặp ở mang song thai là dọa đẻ non, nhiễm độc thai nghén và cả những biến chứng thường gặp ở mang đơn thai.

Bài viết ngày hôm nay của Mamisfood sẽ giới thiệu đến các bạn những biến chứng nghiêm trọng ở song thai.

2.1. Hội chứng truyền máu song thai

Tỉ lệ mắc phải hội chứng truyền máu ở song thai chiếm 1%, thế nhưng tỉ lệ tử vong lại khá cao tầm khoảng 12% và 17% bệnh lý trong thời kỳ mang thai.

Đặc biệt, biến chứng này chỉ xảy ra ở song thai một noãn với một bánh rau và hai buồng ối. 

Nguyên nhân gây hội chứng truyền máu song thai

Hội chứng này hình thành là do sự tiếp nối của tuần hoàn giữa hai thai nằm chung một bánh rau. Hội chứng nặng hay nhẹ phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ tiếp nối.

Có ba dạng tiếp nối: nối giữa động mạch – động mạch, nối giữa động mạch – tĩnh mạch, nối giữa tĩnh mạch – tĩnh mạch.

Thời gian xuất hiện hội chứng truyền máu song thai

Hội chứng nếu xuất hiện sớm sẽ vào khoảng trước 20 tuần và muộn nhất là sau 30 tuần. Thời gian thông thường mà biến chứng này diễn ra là vào tuần 24 đến tuần 27. 

Đối với những trường hợp hội chứng xuất hiện càng sớm thì nguy cơ rủi ro được tiên lượng càng cao.

Các triệu chứng của hội chứng truyền máu song thai

Dựa vào các chỉ số siêu âm mà các bác sĩ khoa sản sẽ nhận biết được hội chứng truyền máu thông qua các triệu chứng như sau:

  • Hai thai phát triển không đồng đều

Một buồng ối có nước ối quá ít, thai nhi và bàng quang của thai nhi nhỏ. Một buồng ối thì đa ối, thai nhi và bàng quang của thai nhi to.

  • Một thai teo nhỏ và một thai bị phù. 

 

  • Chỉ số Doppler động mạch rốn ở thai nhỏ là RI=1. Ở thai nhi còn lại là bình thường.

Hậu quả của hội chứng truyền máu song thai

  • Sinh non do hiện tượng đa ối.
  • Một trong hai thai chết lưu và thai còn lại bị phù cùng với tiên lượng xấu.
  • Nếu hội chứng xuất hiện vào trước tuần 28 thì 100% là không giữ được thai.

Cách điều trị của hội chứng truyền máu song thai

  • Theo dõi sát sao qua siêu âm
  • Giảm ối
  • Bắn laser
  • Phá màng ối

2.2. Hội chứng thiếu máu – đa hồng cầu

Biến chứng này thường gặp ở song thai một bánh rau

Nguyên nhân gây hội chứng thiếu máu đa hồng cầu

Là do sự nối liền giữa các mạch máu nhỏ (<1mm) giữa hai song thai trong vòng tuần hoàn rốn. Đây là một trong những hình thức truyền máu mãn tính và xảy ra tự nhiên hoặc có thể do điều trị laser đối với biến chứng truyền máu song thai.

Có hai loại hội chứng thiếu máu – đa hồng cầu: Một loại tự phát và một loại kèm với hội chứng truyền máu song thai.

Thời gian xuất hiện hội chứng thiếu máu đa hồng cầu

Hội chứng này thường xuất hiện vào tuần thứ 26 của thai kỳ 

Các triệu chứng của hội chứng thiếu máu đa hồng cầu

Đối với các hội chứng thai kỳ nghiêm trọng như hội chứng thiếu máu đa hồng cầu, ta cần xem xét các triệu chứng thông qua quá trình siêu âm. Tuyệt đối tránh trường hợp phỏng đoán thông qua quan sát bằng mắt thường và các giác quan khác.

  • Phần phản âm khác biệt giữa hai bánh rau: Một phần nhau bị dày và phù nề, phần còn lại mỏng hơn và có echo kém.
  • Gan giữa hai thai có sự khác nhau. Gan ở thai nhận sẽ có hình ảnh bầu trời đầy sao.
  • Sự khác nhau giữa Doppler động mạch não giữa. Một thai nhận có dòng máu chảy chậm hơn bình thường, là thai đa hồng cầu. Một thai cho với dòng máu chảy nhanh hơn bình thường, là thai thiếu máu.

Hậu quả của hội chứng thiếu máu – đa hồng cầu

  • Thai chết lưu
  • Tổn thương não bộ của trẻ
  • Hoại tử các chi
  • Một vài biến chứng liên quan đến huyết động học như truyền máu…

Cách điều trị của hội chứng thiếu máu – đa hồng cầu

  • Đốt laser
  • Truyền máu bào thai
  • Theo dõi sát sao thai nhi qua siêu âm

2.3 Hội chứng thai chậm tăng trưởng trong tử cung có chọn lọc

Hội chứng này chiếm tỉ lệ 10 – 15% của song thai. 

Được chia làm ba loại: Doppler ĐMR bình thường, mất (đảo ngược) sóng tâm trương ĐMR liên tục, mất (đảo ngược) sóng tâm trương ĐMR không liên tục.

Các triệu chứng của hội chứng thai chậm tăng trưởng trong tử cung có chọn lọc.

  • Chênh lệch trọng lượng giữa hai thai lớn hơn 20%.
  • Không có triệu chứng truyền máu song thai (đa ối hoặc thiếu ối)
  • Không có kèm DTBS/ bất thường nhiễm sắc thể.

2.4. Hội chứng TRAP

Đây là biến chứng mà trong đó một thai không có đầu hoặc không có tim thai. 

Nguyên nhân gây ra biến chứng: Quá trình hình thành các cơ quan bị phá vỡ do dòng chảy đảo ngược qua các mạch nối ở hai thai

Hậu quả của hội chứng TRAP

  • Sinh non
  • Suy tim ứ mạch máu
  • Thai chết lưu trong tử cung
  1. Các bệnh lý thông thường ở các mẹ mang song thai

Ngoài những biến chứng nghiêm trọng đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng của các chuyên khoa y tế kể trên. Song thai còn gây ra một vài biến chứng nhỏ hay gặp ở các mẹ bầu. 

Những bệnh lý này hình thành là do quá trình thai nghén ở các mẹ mang song thai cực kỳ cao.

  • Tăng huyết áp thai kỳ: Ở các mẹ mang song thai, hiện tượng tăng huyết áp thai kỳ diễn ra nhiều gấp ba đến bốn lần so với các mẹ mang đơn thai. 

Tăng huyết áp thai kỳ nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến rất nhiều những hậu quả nghiêm trọng như sinh non, thai chết lưu, hoặc thai nhi phát triển không tốt.

 

  • Tiền sản giật: Đây là một hiện tượng bao gồm cả việc tăng huyết áp và tăng tỉ lệ protein có trong nước tiểu. Tiền sản giật bao gồm các triệu chứng như sưng nề, đau đầu, tăng cân vượt mức. Mang song thai các mẹ sẽ đối diện với nguy cơ bị tiền sản giật cao gấp đôi so với đơn thai.

Nếu không được điều trị kịp thời, tiền sản giật sẽ dẫn tới nhiễm độc máu, gây động kinh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của mẹ bầu và thai nhi.

  1. Một vài phương pháp giúp thai kỳ song thai phát triển khỏe mạnh.

Để thai kỳ được phát triển khỏe mạnh trước tiên bạn cần chú trọng sức khỏe của người mẹ.

  • Thường xuyên khám thai theo lịch trình và hướng dẫn của các bác sĩ. Theo dõi sát sao quá trình hình thành và phát triển của thai nhi để sớm đưa ra biện pháp xử lý cụ thể.
  • Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh và đầy đủ các chất dinh dưỡng.
  • Cung cấp đầy đủ nguồn nước cho cơ thể.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat Zalo
Hotline: 0989610210
Gọi ngay
Chat Zalo